Meestal gaat Permission to Be over innerlijke groei, kritische ideeën over onze maatschappij of praktische tips voor je mentale gezondheid. Vandaag trek ik het iets breder en vertel ik over een bijzonder project waar mijn vader de afgelopen jaren aan heeft meegewerkt. Hij zat vroeger in een band en heeft na vele jaren zijn gitaar weer afgestoft om bij te dragen aan een instrumentaal muziekalbum dat het levensverhaal van Boeddha vertelt. Op zondag 23 november was ik bij de première in bioscoop Quatro in Heerlen. Vol trots luisterde en keek ik naar de anderhalf uur durende film, met Siddhartha op het scherm en mijn vader als gitarist in de muziek. Ik voel enorm veel trots: er zit zóveel liefde, precisie en volharding in dit werk. Deze blog is een ode aan mijn vader. Ik neem jullie graag een stukje mee in de wereld van Boeddha.
Het verhaal van Boeddha in het kort
Siddhartha Gautama werd rond de 5e eeuw voor Christus geboren in het huidige Nepal, als zoon van een koning. Zijn vader probeerde hem te beschermen tegen alles wat met pijn, ziekte of dood te maken had, in de hoop hem een zorgeloos leven te geven. Maar wanneer Siddhartha als jongvolwassene toch geconfronteerd wordt met de kwetsbaarheid en vergankelijkheid van het leven, wordt hij diep geraakt door het lijden dat mensen moeten doorstaan. Dat moment vormt het begin van zijn spirituele zoektocht. Hij verlaat zijn paleis op zoek naar een weg naar verlichting. Siddhartha begint met strenge zelfontzegging, waarin hij zichzelf bijna alles ontneemt in de overtuiging dat dit tot inzicht zou leiden. Na jaren ontdekt hij, uitgeput en uitgehongerd, dat dit niet de juiste weg is. Hij kiest dan voor de middenweg: een pad van matiging, aandacht en compassie. Al mediterend onder een boom in Bodh Gaya bereikt hij uiteindelijk verlichting (nirvana). Vanaf dat moment wordt Siddhartha de Boeddha, “de Ontwaakte”. Hij begrijpt hoe lijden ontstaat en hoe mensen het kunnen doorzien en verzachten. De rest van zijn leven wijdt hij aan het onderwijzen van vrede, inzicht en vriendelijkheid. Bij zijn overlijden bereikt hij volgens de traditie parinirvana: het definitieve einde van de cyclus van lijden en wedergeboorte.
Over de muziek: van Genesis tot Ton Bindels
Hoe breng je zo’n eeuwenoud verhaal over aan mensen die misschien helemaal niets met het boeddhisme hebben, en toch de kracht ervan willen voelen? Eén antwoord daarop is natuurlijk: muziek! Laat ik beginnen met eerlijk te zijn: ik heb absoluut niet het muzikale talent van mijn vader geërfd. Tijdens muziekles op de middelbare school hoorde ik nauwelijks het verschil tussen een gitaar en een bas, en mijn zangkunsten leverden me gemiddeld een mager zesje op. Ik ben dan ook niet de aangewezen persoon om een professionele recensie te schrijven over zo’n zorgvuldig gecomponeerd muziekstuk. Maar dat weerhoudt me er natuurlijk niet van om mijn eigen beleving met jullie te delen.
Het album, met de titel Siddhartha, is een volledig instrumentaal werk waar Jos Smeets (Yosiji), een oude vriend van mijn vader, meer dan drie jaar lang aan heeft gewerkt. Aan het begin van de première werd duidelijk benadrukt dat alles manmade is: er is geen AI aan te pas gekomen. Alle partijen zijn afzonderlijk van elkaar in de studio opgenomen. Dat betekende zelfs dat de muzikanten elkaar tot aan de première nog nooit hadden ontmoet, en toch kwam hun muziek samen tot een verrassend harmonieus geheel.
Ik heb me laten vertellen dat de muziekstijl teruggrijpt op de klassieke progrocktraditie, met invloeden van bands als Camel, Genesis en Saga. Hoewel ik daar zelf niet zoveel verstand van heb, kon ik wél horen hoe de muziek het verhaal van Siddharta in sfeer weet te vangen: sommige delen zijn gevoelig en bijna meditatief, terwijl andere juist groot en krachtig klinken. Mijn vader, Ton Bindels, speelt daarin een belangrijke rol. Hij leest geen noten en speelt volledig op gevoel, en dat gevoel hoor je terug in de muziek. Naast toetsen en gitaar hoor je ook instrumenten zoals trombone, trompet en cello. En dan was er nog de sopraan: een 17-jarig meisje met een haast engelachtige stem, dat met een enkele noot de hele zaal stil kreeg. Het eindresultaat is een anderhalf uur durend muziekwerk dat je meeneemt door het levensverhaal van Boeddha.
Luisteren?
Als je nieuwsgierig bent geworden naar dit bijzondere project, neem dan vooral even de tijd om het album zelf te ervaren. Het advies van mijn vader is om op een rustig moment te luisteren met een koptelefoon op. Bij mij riep de muziek, naast ontroering, vooral heel veel trots op: de toewijding van mijn vader, het stuk nalatenschap dat hij hiermee achterlaat, en de vriendschap die je door de klanken heen kunt voelen. Ik ben benieuwd wat het bij jou oproept! Laat een reactie achter of stuur me een berichtje.
Permission to Be 