De zaligheid van boosheid

Jarenlang dacht ik dat ik vooral iemand was die snel bang werd. Van zenuwachtigheid tot hevige paniekaanvallen: ik kende het hele spectrum maar al te goed. Maar de laatste tijd begint er iets te verschuiven. Ik kom erachter dat een deel van de gevoelens die mij zo overspoelden niet alleen over kwetsbaarheid ging, maar ook over kracht. Over boosheid. En nu ik hier anders naar kijk, verwelkom ik mijn nieuw hervonden superpower met open armen. In deze blog vertel ik hier meer over.

Lange tijd stond mijn zenuwstelsel voortdurend ‘aan’. Alles voelde te veel. De dagelijkse bezigheden kostten me meer energie dan ik had, waardoor onder andere werken niet altijd haalbaar was. In deze periode ging ik eigenlijk voortdurend over mijn grens heen. Ik wist niet waar mijn ‘nee’ lag, dus bleef ik maar doorgaan. In de jaren die volgden vond ik een veiligere werkplek, legde ik mijn lat lager en ging ik beter voor mezelf zorgen. De gevoelens die me eerder zo overspoelden werden hierdoor iets draaglijker. Maar de kern van dat gevoel verdween nooit helemaal. Het bleef in mijn lijf aanwezig, ergens op de achtergrond, klaar om weer los te barsten. Ik creëerde het verhaal dat dit iets was dat blijkbaar ‘bij mij hoorde’ en ‘waar ik mee zou moeten leren leven’.

Achteraf begrijp ik waarom die spanning zich zo kon opstapelen: ik heb lange tijd niet echt geweten waar mijn grens lag. Pas in een onveilige werkcontext werd die grens zichtbaar, doordat mijn lijf (letterlijk) begon te schreeuwen dat het zo niet langer kon. Ik heb die overweldigende kracht in mij altijd geïnterpreteerd als verlammende angst. Angst houdt je klein. Angst veroorzaakt geen gedoe. Angst is veilig. Maar… het klopte nooit helemaal. Steeds duidelijker zie ik dat een groot deel van wat ik altijd ‘angst’ of ‘gevoeligheid’ noemde, eigenlijk iets heel anders is. Iets waar ik niet langer omheen kan: Boosheid.

Ik zal niet de enige zijn (zeker als vrouw) voor wie boosheid gevaarlijk voelt; zowel om te ontvangen als om te uiten. Als kind kán boosheid ook daadwerkelijk gevaarlijk zijn: wat kun je als zevenjarige beginnen tegen een volwassene die zijn woede niet kan beheersen? Andersom is het voor veel kinderen ook niet veilig om zelf boos te zijn. Dan krijg je op je kop, straf, of je wordt genegeerd tot je weer ‘normaal doet’. Dus leer je dat boosheid iets is wat je beter kunt inhouden. Brave meisjes houden zich stil.

Maar boosheid heeft in de psychologie een duidelijke functie. Het is de emotie die zegt: “Stop. Tot hier en niet verder. Dit is niet oké voor mij.” Dat ik dit juist zo duidelijk begon te voelen op een werkplek die niet goed voor me was, is achteraf gezien heel logisch. Ik was woedend dat de wereld zó lang over mijn (tot dusver onzichtbare) grens was gegaan. Mijn lijf kon het op een gegeven moment niet langer tolereren. Boosheid is bedoeld om je grens te bewaken. Niet om anderen pijn te doen, maar om jezelf trouw te blijven. Wanneer die kracht jarenlang onderdrukt wordt, zoekt ze een andere weg naar buiten. Bij mij werd dat paniek. Achteraf denk ik dat ik niet alleen angstig werd in plaats van boos, maar misschien ook angstig door de boosheid die ik voelde en niet kwijt kon.

Nu ik dit stukje in mezelf beter herken, begint mijn relatie met dat gevoel langzaam te veranderen. Het is alsof een deel van mij dat jarenlang opgesloten zat eindelijk naar buiten springt en roept: “Ha! Hier ben ik! Luister naar mij! Ik heb iets belangrijks te vertellen!” Een verloren superkracht die eigenlijk altijd al in me zat, maar die ik nu pas kan horen. Tegelijkertijd merk ik dat ik nog zoekende ben in hoe ik met deze nieuwe kracht omga. Boosheid kan nog steeds spannend zijn. Ik voel me daarin soms als een kind dat een nieuwe vaardigheid aan het leren is. Hoe geef je op een veilige manier je grens aan als je het nooit geleerd hebt? Onwennig, nieuwsgierig, met vallen en opstaan.

Ik dacht altijd dat ik klein en kwetsbaar was, iemand die te gevoelig was voor deze wereld. Maar nu ik deze kracht in mezelf voel, zie ik hoe stevig ik eigenlijk ben. Er zit zoveel helderheid, vitaliteit en levenslust in mij. In plaats van angst voel ik nu soms zelfs vrolijkheid wanneer ik irritatie voel opkomen. Mijn lijf kan me precies vertellen wat klopt en wat niet, ook al blijft het soms nog een beetje zoeken hoe ik dit het beste kan uiten. Dus mocht je me de komende tijd tegenkomen met wat onhandige boosheid: alvast sorry. Ik ben nog aan het oefenen 😊.

Ik ben zo benieuwd of iemand dit bij zichzelf herkent! Laat een reactie achter of stuur me een berichtje.